31 iyul 2025 | BBN.az
ABŞ mis bazarında iyulun son günlərində rekord səviyyədə qiymət ucuzlaşması qeydə alınıb. New Yorkun Comex birjasında sentyabr fyuçersləri 19.95% ucuzlaşaraq funt başına 4.503 dollar (metr ton başına 9,930 dollar) səviyyəsinə enib. Növbəti gün də qiymətlər aşağı enməyə davam edərək, saat 12:48-də 4.389 dolları keçib.
Qiymətlərin kəskin düşməsi ABŞ prezidenti Donald Trampın bəzi metal idxalına tarif tətbiq etməməklə bağlı qərarından sonra baş verib. Ağ Ev açıqlayıb ki, 1 avqustdan etibarən misin emal edilmiş növlərinə 50% tarif tətbiq ediləcək, ancaq ən çox idxal edilən katod misinə (raffinə edilmiş mis) tarif qoyulmayacaq. Tariflər əsasən misdən hazırlanmış boru, yarımfabrikatlar və misdən istifadə olunan elektrik kabelləri kimi məhsullara şamil ediləcək.
Bloomberg-in məlumatına görə, bu qərar sonrası Comex-də mis fyuçerslərinin qiyməti 20% düşüb ki, bu da tarixdə ən böyük gündüzü enişdir. ABŞ bazarında mis qiymətləri əvvəlki aylarda Londondakı metallar birjasındakı qiymətlərdən 28% yüksək idi, çünki ticarətçilər tarifin bütün mis idxalına şamil olunacağını gözləyirdilər.
Societe Generale şirkətinin FIC və xammal tədqiqat bölməsinin rəhbəri Maykl Heyq bildirir ki, katod misinin tarifdən azad edilməsi arbitraj imkanlarını aradan qaldırıb və bu, qiymətlərin sərbəst hərəkətinə təsir göstərib.
Tariflərin bu cür fərqləndirilməsi ABŞ mis sənayesinin tələbi ilə qəbul edilib. Sənaye nümayəndələri ABŞ-ın bütün mis idxalını dərhal əvəz etmək üçün kifayət qədər istehsal gücünün olmadığını vurğulayıb. Misdən elektrik avtomobillərinin, hərbi texnikanın, yarımkeçiricilərin və digər çoxsaylı məhsulların istehsalında istifadə olunur.
İlin əvvəlində Tramp mis idxalına tarif tətbiq edəcəyi barədə açıqlama vermişdi ki, bu da ABŞ bazarında misin qiymətlərini sürətlə artırmışdı. Tariflərin gələcəyi barədə qeyri-müəyyənlik idxalçıları ABŞ bazarına böyük həcmdə mis tədarük etməyə sövq etmişdi. İyulun əvvəlində isə Tramp tarifin 50%-ə çatacağını elan etmişdi ki, bu da bazarlarda yenidən rekord qiymət artımına səbəb olmuşdu. O zaman Comex-də misin qiyməti 17% artaraq funt başına 5.96 dollara qədər qalxmışdı.
Ticarətçilər tarifdən əvvəl mümkün qədər çox misin ABŞ-a çatdırılmasına çalışırdılar. Analitiklər proqnozlaşdırır ki, ABŞ-da artan təchizat Londondakı metallar birjasında qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.