ABŞ fond bazarları çərşənbə axşamı günü son ayların ən kəskin enişini yaşayıb. Prezident Donald Trampın Avropa ilə ticarət müharibəsini yenidən gündəmə gətirməsi və Qrenlandiya üzərində nəzarət planları investorları riskli aktivlərdən uzaqlaşdırıb.
Dow Jones Sənaye İndeksi 1,8% və ya 800-dən çox bənd geriləyib. S&P 500 təxminən 2%, Nasdaq Composite isə 2,4%-dən çox enib. Bu enişlə Nasdaq və S&P 500 indekslərinin 2026-cı il üzrə əldə etdiyi qazanc tamamilə silinib.
Bazarlar ABŞ–Avropa arasında genişmiqyaslı ticarət müharibəsi riskini qiymətləndirərkən, eyni zamanda istiqraz bazarındakı təzyiqlər də satışları sürətləndirib. Trampın açıqlamaları qazanc mövsümünün başlanğıcı ilə üst-üstə düşüb.
Prezident Tramp həftəsonu NATO-ya üzv səkkiz ölkəyə xəbərdarlıq edərək, ABŞ-ın Danimarkaya məxsus Qrenlandiya ərazisi ilə bağlı razılaşma əldə etməyəcəyi təqdirdə, 10% əlavə idxal rüsumları tətbiq ediləcəyini bildirib. Bazar ertəsi isə o, mövqeyini daha da sərtləşdirib. Bu fonda Avropa İttifaqı 108 milyard dollar dəyərində cavab tariflərini müzakirə edib və ABŞ aktivləri üçün potensial təsiri 8 trilyon dollara çata biləcək “anti-məcburetmə aləti”ni gündəmə gətirib.
Tramp həmçinin Fransa prezidenti Emmanuel Makronun təklifini rədd etməsindən sonra Fransa şərablarına 200% idxal rüsumu tətbiq etməklə hədələyib. Qrenlandiya ilə bağlı planlarının miqyası soruşulduqda isə prezident “Bunu görəcəksiniz” cavabını verib.
Maliyyə bazarlarında təzyiq təkcə səhmlərlə məhdudlaşmayıb. ABŞ Xəzinədarlıq istiqrazlarının gəlirliliyi son dörd ayın maksimumuna yüksəlib. Yapon istiqrazlarında satış dalğası ABŞ borc bazarına da təsir edib. Dollar son iki həftənin minimumuna düşüb, investorların “ABŞ-dan çıxış” strategiyasına qayıtması fonunda qızıl və gümüş qiymətləri rekord səviyyələrə yüksəlib.
Texnologiya sektorunda Nvidia və Broadcom səhmləri kəskin enərək “Böyük Texnologiya” şirkətlərinə təzyiq göstərib. İnvestorların süni intellektlə bağlı səhmlərdən çıxışı bazarda mümkün “AI balonu” narahatlıqlarını bir daha ön plana çıxarıb.
Diqqətlər indi Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumuna yönəlib. Prezident Trampın Qrenlandiya böhranı ilə bağlı digər ölkə liderləri ilə görüşlər keçirməsi və çərşənbə günü əsas çıxış etməsi planlaşdırılır.
Eyni zamanda, investorlar aktiv qazanc mövsümünə hazırlaşırlar. Netflix-in maliyyə nəticələri bazar bağlandıqdan sonra açıqlanacaq. Şirkətin Warner Bros. Discovery studiyasına dair təklifini tam nağd ödəniş formasına keçirməsi xəbəri fonunda səhmlər gün ərzində cüzi bahalaşıb.