BBN.az 15 oktyabr 2025 – Çin, qlobal enerji keçidi üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən metallara və minerallara, həmçinin hərbi sənaye və elektronika sahələrinin əsas komponentlərinə ixrac məhdudiyyətləri tətbiq etməklə yenidən “böyük silahını” işə salıb.
Çin dünyanın nadir və incə emal edilmiş metallarda aparıcı istehsalçısıdır və qərb ölkələri, xüsusilə də ABŞ və Avropa, uzun illərdir bu sahədə Çinlə böyük asılılıq içindədirlər. İxrac məhdudiyyətləri və ya bu barədə verilən xəbərdarlıqlar qərb hökumətləri və şirkətlərində narahatlıq yaradaraq qlobal tədarük zəncirlərində gərginliklərə səbəb olur.
Lakin ekspertlər hesab edirlər ki, Çin bu addımı yalnız bir dəfə “böyük silah” kimi istifadə edə bilər. Bu məhdudiyyətlərin uzunmüddətli davam etdirilməsi həm qlobal iqtisadiyyata, həm də özünün sənaye sektoru və iqtisadi maraqlarına ciddi zərər verə bilər. Çin özü də idxal etdiyi xammaldan və nadir metallardan yüksək dərəcədə asılıdır, ona görə də tədarükün kəsilməsi ilə riskləri balanslaşdırmaqda ehtiyatlı davranmalıdır.
Çinin bu strategiyası eyni zamanda digər ölkələri nadir metallarda öz müstəqilliyini artırmağa və alternativ mənbələr tapmağa təşviq edir. ABŞ, Avropa İttifaqı və Yaponiya kimi ölkələr bu sahədə yerli istehsalı gücləndirmək və digər tədarükçülərlə əməkdaşlığı genişləndirmək üçün strateji addımlar atırlar.
Son nəticədə, Çin nadir metallarla bağlı idxal məhdudiyyətlərini yalnız bir dəfə ciddi siyasi və iqtisadi silah kimi istifadə edə bilər, lakin bunun davamlı təkrarı həm öz, həm də qlobal iqtisadiyyat üçün mənfi nəticələrə gətirib çıxara bilər.