ABŞ və Avropa maliyyə sistemlərində son iki ildə gündəlik mövzu faiz artımı deyil, faiz dərəcələrinin tədricən azaldılmasıdır. FED, Avropa, Böyük Britaniya və Yaponiya Mərkəzi Banklarının qərarları da bu tendensiyanı təsdiqləyir.
Bunu iqtisadçı ekspert Xalid Kərimli AZƏRTAC-a açıqlamasında bildirib.
Onun sözlərinə görə, faizlərin endirilməsinin əsas səbəbi inflyasiyanın zəifləməsidir, çünki həddindən artıq yüksək faiz iqtisadi artımı ləngidir. İnflyasiya aşağı düşdükcə, mərkəzi banklar məşğulluğu dəstəkləyən qərarlara üstünlük verir.
Ekspert qeyd edib ki:
-
ABŞ və Avropa mərkəzi banklarının gündəmində faiz artırmaq deyil, faizləri daha da azaltmaq dayanır;
-
ABŞ administrasiyası FED-ə siyasi deyil, daha çox ictimai təzyiq göstərərək faizin daha sürətli endirilməsi ilə bağlı çağırışlar edir;
-
Mərkəzi banklar dərəcələri azaltdıqca, kommersiya bankları da kredit faizlərini aşağı salmağa meylli olur.
Azərbaycanda əks situasiya – kredit faizləri bahalaşır
Xalid Kərimlinin sözlərinə görə, Azərbaycanda kredit faizlərinin artmasının səbəbi Mərkəzi Bankın tətbiq etdiyi tənzimləmə siyasətləridir.
O vurğulayıb ki:
-
2023-cü ilin dekabrında məcburi ehtiyat normalarının kəskin artırılması;
-
prudensial qaydaların sərtləşdirilməsi
faizlərin bahalaşmasına gətirib çıxarıb.
Ekspert bildirir ki, istehlak və biznes kreditləri 2022–2023-cü illə müqayisədə 3 faizdən çox bahalaşıb. Uçot dərəcəsinin azaldılmasına baxmayaraq, kommersiya bankları kredit faizlərini artırıb.
AMB bunu ölkədə nağd pulun çox olması və onun bank sektoruna cəlb edilməsinin zərurəti ilə izah edir. Məqsəd bank sektorunda rəqabəti gücləndirməkdir.