BBN.az, 16 oktyabr – Beynəlxalq Valyuta Fondu (IMF) xəbərdarlıq edir ki, qlobal dövlət borcu 2029-cu ilə qədər dünya ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) 100 faizinə çatacaq. Bu göstərici, İkinci Dünya Müharibəsinin ardından qeydə alınan ən yüksək borc səviyyəsi olacaq. Təşkilatın “Fiscal Monitor” hesabatında bildirilir ki, pandemiya öncəsi dövrdə belə dövlət borcu gözləniləndən daha sürətlə artmışdı, Covid-19 zamanı isə hökumətlərin vətəndaşları və biznesləri qorumaq üçün atdığı kəskin fiskal addımlar bu prosesi daha da sürətləndirdi.
IMF hökumətləri xəbərdar edərək bildirir ki, borcun davamlılığını təmin etmək üçün xərclər daha çox iqtisadi artımı dəstəkləyən sahələrə – infrastruktur və təhsilə yönəldilməlidir. Eyni zamanda, hesabatda vurğulanır ki, bir çox ölkədə müdafiə, təbii fəlakətlər, texnoloji dəyişikliklər, demoqrafik meyllər və inkişaf ehtiyacları dövlət büdcələrinə artan təzyiq göstərir. Bütün bu xərclər artarkən, siyasi sistemlərdə vergi artımına qarşı müqavimət güclənir və ictimaiyyətin fiskal məhdudiyyətlərə dair anlayışı zəifləyir.
IMF-nin proqnozuna görə, Birləşmiş Krallıq da daxil olmaqla bir sıra G20 ölkələri – Fransa, Yaponiya, Kanada, Çin və ABŞ – 2029-cu ilə qədər dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətində 100 faizlik həddi aşacaq. Xüsusilə Böyük Britaniya üzrə borcun 2029-cu ildə ÜDM-in 105.9%-nə çatacağı, 2030-cu ildə isə cüzi şəkildə 105.4%-ə enəcəyi gözlənilir. Ötən il ölkənin yeni maliyyə naziri Reyçel Rivz fiskal qaydaları dəyişdirmiş və borcun ölçülmə metodologiyasını fərqli istiqamətə yönəltmişdi.
Vaşinqtonda keçirilən IMF-in illik toplantısı çərçivəsində mətbuat konfransında təşkilatın pul və kapital bazarları üzrə direktor müavini Atanasios Vamvakidis bildirib ki, Birləşmiş Krallıq hal-hazırda beynəlxalq investorların diqqət mərkəzindədir. Onun sözlərinə görə, son dövrlərdə Britaniyada borc bazarlarında digər inkişaf etmiş ölkələrlə müqayisədə daha çox volatillik müşahidə olunub.
IMF əlavə edir ki, inkişaf etməkdə olan ölkələr arasında borc yükü ÜDM-lə müqayisədə daha aşağı olsa da, bu dövlətlər fiskal baxımdan daha ciddi problemlərlə üz-üzədir. Hazırda 55-ə yaxın ölkə ya artıq borc böhranı yaşayır, ya da yüksək risk altındadır. Bu ölkələrin əksəriyyətində borcun ÜDM-ə nisbəti 60%-dən aşağıdır, lakin fiskal dayanıqlılıq zəifdir və borcun idarə olunması daha çətin şəraitdə baş verir.
Hazırkı vəziyyətə cavab olaraq, bir çox beynəlxalq təşkilatlar IMF-i borcun restrukturizasiyası prosesində daha aktiv rol almağa çağırır. Onlar mövcud “Ortaq Çərçivə” mexanizmini yavaş və əlçatan olmayan hesab edir, xüsusilə aşağı gəlirli ölkələr üçün.
IMF-in hesabatı bir daha göstərir ki, qlobal maliyyə sabitliyi qarşısında duran əsas təhdidlərdən biri – fiskal idarəetmədə qeyri-bərabərlik və artan borc yüküdür. Təşkilat həm inkişaf etmiş, həm də inkişaf etməkdə olan ölkələri bu meylləri vaxtında cilovlamağa və borcun dayanıqlı şəkildə idarə edilməsinə çağırır.