Qlobal neft qiymətləri cümə günü Asiya ticarət sessiyasında beş günlük yüksəlişdən sonra bir qədər geriləyib. Buna baxmayaraq, Yaxın Şərqdə artan hərbi gərginlik səbəbindən neft bazarı həftə ərzində ciddi artım göstərməyə davam edir.
Ticarət məlumatlarına görə, Brent markalı neftin may fyuçersləri 1,5% azalaraq barel üçün 84,13 dollar, WTI (West Texas Intermediate) nefti isə 2% ucuzlaşaraq 79,44 dollar səviyyəsində ticarət olunub.
Bir gün əvvəl isə neft qiymətləri kəskin yüksəlmişdi. Brent nefti təxminən 5% artaraq 2024-cü ilin iyulundan bəri ən yüksək səviyyəyə, WTI isə 8%-dən çox bahalaşmışdı. Mövcud dinamika davam edərsə, hər iki etalon növün həftə ərzində 17%-dən çox artım göstərməsi gözlənilir.
Analitiklər bildirirlər ki, qiymətlərin yüksəlməsinə əsas səbəb Yaxın Şərqdə artan geosiyasi risklər və enerji təchizatının pozulması ilə bağlı narahatlıqlardır. ABŞ, İsrail və İran arasında davam edən hərbi qarşıdurma artıq yeddinci gününə daxil olub və regionda raket zərbələri, cavab hücumları və enerji infrastrukturu ilə bağlı risklər bazarlarda gərginliyi artırıb.
Xüsusilə Hörmüz boğazı ətrafında vəziyyət diqqət mərkəzindədir. İran və Oman arasında yerləşən bu strateji su yolu qlobal enerji ticarətinin ən mühüm marşrutlarından biri hesab olunur. Dünyada gündəlik daşınan neftin təxminən 20%-i məhz bu boğazdan keçir və burada mümkün hər hansı pozuntu qlobal təchizata ciddi təsir göstərə bilər.
Digər tərəfdən, bazardakı təzyiqi qismən azaltmaq məqsədilə ABŞ Hindistana 30 gün ərzində Rusiya nefti almağa icazə verildiyini açıqlayıb. Analitiklərin fikrincə, bu addım qısamüddətli dövrdə bazarda müəyyən sabitlik yarada bilər, lakin əsas risk yenə də Hörmüz boğazında enerji axınının taleyindən asılı olaraq qalır.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, neft qiymətlərindəki kəskin artım qlobal miqyasda inflyasiya təzyiqlərini gücləndirə və mərkəzi bankların pul siyasətinə əlavə çətinliklər yarada bilər.