“World Economic Forum” qiymətlərin yüksəlib, maaşların artmamasının 5 potensial izahını verib. Bir çox əsas iqtisadiyyatlarda işçilərin ödəniş paketləri azalıb. İnflyasiya yüksəldikcə, yaşayış xərcləri də müvafiq olaraq artır. ABŞ-da illik inflyasiya 8.3%-ə, Avrozonada isə 8.1%-ə çatıb. Lakin bu il maaşlar qeyd olunan ərazilərdə müvafiq olaraq 5% və 3% artım göstərib. Bu niyə baş verir?
İqtisadçılar deyirlər ki, burada əsas 5 faktor var.
- İttifaqın gücünün və kollektiv sövdələşmənin zəifləməsi
1979-cu ildə ABŞ-da işçilərin 27%-i ittifaq üzvi idilər. İndi isə bu rəqəm cəmi 11.6%-dir. Bu azalma isə orta hesabla bir işçinin ildə maaşına 3.250 dollar başa gəlir.
- Gizli işsizlik səviyyəsi
Böyük Britaniya və ABŞ işsizliyin səviyyəsi aşağı olması ilə bağlı hesabatlar paylaşır. Bu aspektdən yanaşsaq işçilər maaşların artırılması ilə bağlı işəgötürənlərə təzyiq etməlidirlər. Lakin ekspertlər isə bildirirlər ki, rəsmi rəqəmlər real göstəriciləri əks etdirmir.
- Əmək haqları hər iki istiqamətdə sürətlə hərəkət etməyə meyilli deyil
Bu artıq şirkətlərin üsullarından biridir ki, çətin iqtisadi şəraitdə əmək haqlarında azalmaya getsinlər. Bu o deməkdir ki, gələcək “qaranlıq” olduqda onlar maaşların artımını azaldır.
- Biz hələ də 2008-ci ildə baş verən maliyyə böhranından “sağalmağa” çalışırıq
Kredit böhranından sonra əmək haqlarının artımı kəskin şəkildə azaldı. Ancaq 2008-ci ildən əvvəlki vəziyyətinə ötən il qayıda bildi.
- Əmək haqları və inflyasiya biz gözlədiyimiz kimi bir-biri ilə bağlı deyil
Buna baxmayaraq onlar eyni istiqamət üzrə hərəkət edirlər. İnflyasiya mal və xidmətlərin qiymətinin yüksəlməsinə təkan verir. Əmək haqqının səviyyəsi əmək bazarında böyük dəyişikliklərə daha çox cavab verir.