2026-cı ildə Azərbaycanda bank sektorunda risk-əsaslı nəzarət yanaşmasının tətbiqi və tənzimləyici nəzarətin gücləndirilməsi kredit risklərinin azalmasına töhfə verəcək.
2024–2025-ci illərdə tənzimləyici qurum bankların risk iştahının məhdudlaşdırılması və kreditləşmə tələblərinin sərtləşdirilməsi istiqamətində tədbirlər kompleksi həyata keçirib.
Agentliyin hesabatında bildirilir ki, bu tədbirlər “2024–2026-cı illər üzrə Maliyyə sektorunun inkişafı Strategiyası” çərçivəsində icra olunub. Strategiya risk-əsaslı nəzarətə keçidi, 2026-cı ildə Beynəlxalq Maliyyə Hesabatı Standartları (BMHS) 9-un tətbiqini, eləcə də son iki ildə korporativ idarəetmə standartlarının təkmilləşdirilməsini nəzərdə tutur. Qeyd olunur ki, tənzimləyici hesabatlılıq məqsədləri üçün BMHS 9 standartlarına tam keçiddən sonra formalaşdırılmış ehtiyatlar ləğv edilməyəcək.
Proqnozlara əsasən, əvvəlki dörd ildə müşahidə olunan orta illik 18 %-lik artımla müqayisədə kredit portfelinin artımı 2026–2027-ci illərdə 10–12 %-dək yavaşlayacaq ki, bu da 2025-ci ilin səviyyəsinə uyğundur.
Hesabatda vurğulanır ki, bank sistemi üzrə BMHS-ə əsasən 3-cü mərhələ kreditlərinin payı 2026–2027-ci illərdə 4,5–5 % diapazonunda sabit qalacaq. Agentlik hesab edir ki, normativ bazanın və maliyyə institutlarına nəzarətin modernləşdirilməsi təşəbbüsləri sektor üzrə risk səviyyəsinin azalmasına səbəb olub.
Analitiklərin fikrincə, Azərbaycan bankları 2016-cı il böhranından sonra sabit fondlaşdırma profilini qoruyub saxlayıb və buna depozit bazasının artımı müsbət təsir göstərib. Əmanətlərin dollarlaşma səviyyəsi tədricən azalsa da, bu göstərici hələ də kreditlərin dollarlaşma səviyyəsini üstələyir ki, bu da bankların xarici valyutada aktiv və öhdəlikləri arasında valyuta disbalansı yaradır.
Agentlik həmçinin qeyd edir ki, manatın ABŞ dollarına 1 dollar üçün 1,7 manat səviyyəsində bağlılığı davam etdiriləcək və bu, müntəzəm valyuta intervensiyaları ilə təmin olunacaq. Bununla yanaşı, neft qiymətlərinin uzun müddət aşağı qalması halında məzənnəyə nəzarətli korreksiya imkanları istisna edilmir. Sabit məzənnə inflyasiyanı cilovlasa da, Mərkəzi Bankın pul-kredit siyasətinin müstəqilliyini məhdudlaşdırır.
“S&P Global Ratings” analitikləri xəbərdarlıq edirlər ki, karbohidrogen qiymətlərinin əhəmiyyətli dərəcədə azalması iqtisadi artımın zəifləməsinə və bizneslə əhalinin ödəniş qabiliyyətinin aşağı düşməsinə səbəb ola bilər. Eyni zamanda kreditləşmənin kəskin sürətlənməsi və daşınmaz əmlak bazarında qiymət artımı iqtisadi disbalanslar yaradaraq riskləri yüksəldə bilər.