2025-ci ilin oktyabr ayında ABŞ və Çin arasında ticarət münasibətləri yenidən gərginləşib. ABŞ Prezidenti Donald Trump Çinin nadir torpaq elementlərinin ixracına məhdudiyyət qoymasına qarşı sərt reaksiyalar verərək yeni tarif hədələri elan edib. Bu addımlar qlobal maliyyə bazarlarında qeyri-müəyyənliyi daha da artırıb və investorları ehtiyatlı davranmağa məcbur edib.
BBN.az xəbər verir ki, bazarlarda geniş satış dalğaları müşahidə olunur, bu isə həm səhmlərin, həm də digər maliyyə aktivlərinin dəyərində enişə səbəb olur. Belə bir mühitdə investorların risk almağa marağı azalır, nəticədə bazar likvidliyi zəifləyir və qlobal iqtisadi aktivlik ləngiyir.
Beynəlxalq Valyuta Fondu və Dünya Bankı ticarət gərginliyinin qlobal ÜDM-in artımını proqnozlaşdırılan səviyyələrdən aşağı sala biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir. İqtisadçılar qeyd edir ki, ticarət müharibəsi yalnız iki iqtisadi güc ölkəsinin deyil, bütün dünya iqtisadiyyatının stabilliyinə ciddi təhdid yaradır. Eyni zamanda, ABŞ və Çin şirkətləri arasında ticarət və investisiya əlaqələrinin pozulması qlobal təchizat zəncirlərinə mənfi təsir göstərir.
Yüksək Borc və Geosiyasi Risklər Qlobal İqtisadi Artımı Təhdid Edir
Beynəlxalq Valyuta Fondu 2025-ci ilin oktyabr ayına aid Dünya İqtisadi Baxışı hesabatında qlobal iqtisadiyyatın qarşısında ciddi risklərin durduğunu vurğulayıb. Baş İqtisadçı Pierre-Olivier Gourinchas bildirib ki, yüksək borc səviyyələri, məhsuldarlığın zəifləməsi və artan geosiyasi gərginliklər iqtisadi artımın tempini yavaşıdırır.
Beynəlxalq iqtisadi mühitdə qeyri-müəyyənlik artdıqca, şirkətlərin və hökumətlərin investisiya qərarları da təxirə salınır. Bu isə iqtisadi artım üçün vacib olan kapital qoyuluşlarının azalmasına gətirib çıxarır. Eyni zamanda, yüksək borc yükü dövlətlərin və korporasiyaların maliyyə sabitliyini sarsıda, iqtisadi riskləri artırır.
Bununla belə, inkişaf etməkdə olan ölkələr düzgün makroiqtisadi siyasət və struktur islahatları nəticəsində xarici şoklara qarşı dayanıqlılıq nümayiş etdirirlər. BVF bildirir ki, bu ölkələrdə maliyyə stabilliyi və iqtisadi inkişaf üçün əsas amil güclü və effektiv makroiqtisadi idarəetmənin həyata keçirilməsidir.
Pierre-Olivier Gourinchas əlavə edib ki, qlobal iqtisadiyyatın sabitliyi üçün risklərin azaldılması və iqtisadi siyasətlərin çevikliyi mühüm rol oynayır. Bu fonunda beynəlxalq əməkdaşlıq və siyasət koordinasiyası iqtisadi balansın qorunmasında əsas amillərdən biridir.