ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FES) 29–30 iyul tarixlərində keçirilmiş iclasının yekununda baza faiz dərəcəsini 4,25–4,5% səviyyəsində saxladı. Bu, FES-in ardıcıl beşinci dəfə faiz dərəcəsinə toxunmaması deməkdir. Qərar ABŞ-da iqtisadi fəallığın zəifləməsi, lakin əmək bazarının sabit qalması fonunda qəbul edilib. Eyni zamanda inflyasiya hələ də hədəfdən yuxarı qalır.
FES-in açıqlamasında qeyd olunub ki, iqtisadi göstəricilər iqtisadi artımın tempinin zəiflədiyini göstərsə də, işsizlik aşağı səviyyədə qalır və əmək bazarı sabitdir. İnflyasiya hədəf olan 2%-dən yüksək olaraq qalır. Qurumun əsas prioritetləri inflyasiyanı 2%-ə qaytarmaq və maksimum məşğulluğu təmin etməkdir.
FES rəhbəri Cerom Pauell bildirib ki, faiz dərəcələrinin sentyabrda azaldılması hələ dəqiqləşməyib və bu barədə qərar iqtisadi göstəricilər əsasında veriləcək. Pauell əlavə edib ki, ticarət tariflərinin iqtisadiyyata təsiri artıq hiss olunmağa başlayıb, lakin bu təsirin tam miqyası hələ məlum deyil.
Qeyd edək ki, FES-in iki üzvü – Kris Uoller və Mişel Bouman – 1993-cü ildən bəri ilk dəfə olaraq, faiz dərəcəsinin dəyişməz saxlanmasına qarşı çıxıblar. Hər iki şəxs prezident Donald Tramp tərəfindən təyin olunub və onların gələcəkdə FES rəhbəri postuna namizəd olacağı ehtimal edilir.
Sentyabrda faiz azaldılması gözlənilir
FES-in növbəti iclası 16–17 sentyabr tarixlərində keçiriləcək. Reuters-in sorğusuna əsasən, iqtisadçıların 53%-i həmin iclasda faizlərin endiriləcəyini ehtimal edir. İyulun 30-da ABŞ-ın İqtisadi Təhlil Bürosu II rübdə ÜDM artımının 3% təşkil etdiyini açıqlayıb (I rübdə -0,5%).
Bu məlumatlara reaksiya olaraq, Prezident Donald Tramp Cerom Pauellə təzyiqlərini artıraraq, FES-in faizləri azaltmalı olduğunu bildirib. Eyni zamanda ABŞ mətbuatında Trampın Pauelli vəzifədən uzaqlaşdırmaq istədiyi, lakin bunun bazarlarda volatilliyi artıracağından ehtiyat etdiyi qeyd olunur.
DOLLAR ZƏİFLƏYİR, BAZAR QARIŞIQDIR
FES-in faizləri dəyişməz saxlaması və Trampın təzyiqləri fonunda S&P 500 indeksi gün ərzində minimum səviyyəyə düşüb, dollar isə may ayından bəri maksimum səviyyəyə yüksəlib. Lakin xəbərlər yayıldıqdan sonra dolların dəyərində zəifləmə müşahidə olunub.
BBN.az Təhlil: FES-in qərarı və Trampın təzyiqləri ABŞ iqtisadi siyasətində riskləri artırır
Hazırkı qərar FES-in ehtiyatlı mövqeyini bir daha göstərdi. İqtisadi artım müsbət olsa da, inflyasiya hələ də hədəfdən yuxarıdır. Bu səbəbdən FES növbəti faiz endirimini gecikdirə bilər. Lakin siyasi təzyiqlər – xüsusilə Prezident Trampın FES rəhbərinə qarşı mövqeyi – ABŞ-ın monetar siyasətinin müstəqilliyi ilə bağlı ciddi suallar doğurur.
Əgər Tramp Pauelli vəzifədən azad etməyə cəhd edərsə, bu, investorlar tərəfindən FES-in müstəqilliyinə təhdid kimi qəbul olunacaq. Bu ssenari baş verərsə, ABŞ dolları və uzunmüddətli istiqraz bazarları ciddi risk altına düşə bilər.
Hazırda bazar iştirakçıları sentyabr iclasına fokuslanıb. Faiz endiriminin baş verməsi ehtimalı real olaraq qalır, lakin bunun üçün əsas şərt – inflyasiyanın davamlı şəkildə enməsidir.