Azərbaycanda güzəştli ipoteka kreditlərinə maraq yüksək olaraq qalır və bu istiqamətdə dövlət dəstəyi ilə həyata keçirilən proqramlar bazarın aktivliyini artırır.
Araşdırmalara görə, Azərbaycan Respublikasının İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu-nun vəsaiti hesabına müvəkkil banklar tərəfindən indiyədək 18 mindən çox vətəndaşa ümumilikdə 1,42 milyard manat məbləğində güzəştli ipoteka krediti verilib. Təkcə 2025-ci il ərzində isə 1156 kredit üzrə 95,6 milyon manat kredit ayrılıb.
Məlumata əsasən, 2025-ci ildə “Elektron ipoteka və kredit zəmanət” sistemi vasitəsilə 11,2 min müraciət daxil olub ki, onların 5,3 mini güzəştli ipoteka kreditlərinin payına düşür. Bu isə bu növ kreditlərə tələbatın yüksək olduğunu göstərir.
Qeyd olunur ki, şəxsi vəsaiti məhdud olan vətəndaşların ipoteka kreditlərinə çıxışını asanlaşdırmaq məqsədilə 2018-ci ildən zəmanət mexanizmi tətbiq edilir. 2025-ci ilin sonuna Fond tərəfindən 1490 kredit üzrə 139,9 milyon manat məbləğində zəmanət verilib. Ötən il ərzində isə zəmanətli ipoteka kreditlərinin həcmi əvvəlki illə müqayisədə 43%-dək artıb.
Eyni zamanda, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə mənzil əldə olunmasını stimullaşdırmaq məqsədilə ipoteka şərtlərində dəyişikliklər edilib. Belə ki, kreditin maksimal məbləğinin əmlak dəyərinə nisbəti 85%-dən 90%-ə, aylıq ödənişin gəlirlərdə payı isə 70%-dən 75%-ə qədər artırılıb.
Hazırda ipoteka kreditlərinin maksimal məbləği 150 min manat təşkil edir. 2025-ci il üzrə orta kredit məbləğinin 103 min manat olması isə bu limitdən aşağı səviyyədə qalır və gələcəkdə zərurət yaranarsa limitlərin artırılması istisna edilmir.
Mərkəzi Bankın qiymətləndirməsinə görə, ipoteka kreditləşməsi bank sektorunda sabit dinamika nümayiş etdirir və maliyyə sabitliyi üçün risk yaratmır. Dövlət dəstəyi ilə verilən ipoteka kreditləri daha aşağı faizlə təklif olunduğu üçün bazarda əsas paya malikdir və kreditlər yalnız milli valyutada təqdim edildiyindən valyuta riski də formalaşmır.
Mənbə: Sia.az