Yaxın Şərqdə geosiyasi vəziyyət kritik həddə çatıb. ABŞ və İran arasında davam edən sülh danışıqlarının çıxılmaz vəziyyətə düşməsi fonunda, tərəflər arasında hərbi toqquşmaların yeni dalğası qeydə alınıb.
Hadisələrin xronologiyası
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) bildirib ki, İranın regiondakı müxtəlif nöqtələrə raket və dron hücumları cəhdlərinin ardından, Amerika qüvvələri “özünümüdafiə məqsədli” zərbələr endirib. Məlumata görə, İranın hücumları nəticəsində Küveyt və Bəhreyn hədəf alınıb, lakin ABŞ və yerli hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən bütün raket və dronlar zərərsizləşdirilib.
Buna cavab olaraq, Amerika hərbi aviasiyası Hörmüz boğazında yerləşən Qeşm adasındakı İran hərbi yerüstü idarəetmə stansiyasını hədəf alıb. İran dövlət mediası isə öz növbəsində, Bəhreyndəki ABŞ Beşinci Donanmasının qərargahına hücum edildiyini iddia edib. Pentaqon rəsmiləri bu iddiaları təkzib edərək, ABŞ-ın heç bir hərbi obyektinə ziyan dəymədiyini vurğulayıb.
İqtisadi təsirlər: Neft bazarı cavab verir
Hərbi gərginliyin artması qlobal enerji bazarlarına dərhal təsir göstərib. Beynəlxalq etalon hesab olunan “Brent” markalı neftin qiyməti Asiya ticarətində 0,8 faiz artaraq bir barel üçün 97 dollar səviyyəsinə yaxınlaşıb. Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, Hörmüz boğazı kimi kritik tranzit nöqtəsində vəziyyətin sabitləşməməsi enerji təhlükəsizliyi üçün ciddi risklər yaradır.
Danışıqlar masasında vəziyyət
ABŞ Prezidenti Donald Tramp sosial media vasitəsilə tərəflər arasında təmasların davam etdiyini bildirsə də, İran tərəfi danışıqların dayandırıldığını bəyan edib. Tehran administrasiyası bu addımı İsrailin Livandakı hərbi əməliyyatlarına etiraz olaraq atdığını bildirir.
Qeyd edək ki, ABŞ-ın İrana tətbiq etdiyi blokada çərçivəsində indiyədək 122 ticarət gəmisinin istiqaməti dəyişdirilib. Beynəlxalq müşahidəçilər, sülh danışıqlarının bərpası üçün yaxın günlərin həlledici olacağını vurğulayırlar.