2025-ci ildə dünya əmək bazarında ciddi struktur transformasiya müşahidə olunur. Bir çox ölkələrdə ofis və analitik sahələr üzrə (“ağ yaxalılar”) vakansiyaların sayı azalır, rəqabət isə kəskin şəkildə artır. Şirkətlər xərclərin optimallaşdırılması və avtomatlaşdırmaya keçid fonunda mənfəət gətirməyən layihələri bağlayır, komanda strukturlarını yenidən qurur və işə qəbul proseslərini sərtləşdirirlər.
HR mütəxəssislərinin sözlərinə görə, bu amillər nəticəsində ofis işçiləri üçün iş axtarışı müddəti uzanır, vakansiyaların həcmi isə bir çox ölkədə azalır.
Fiziki əmək və xidmət sektorunda tələbat artır
Qlobal meyl göstərir ki, fiziki əməyə əsaslanan və xidmət yönümlü peşələrdə tələbat sürətlə yüksəlir. Hazırda ən çox tələb olunan sahələr bunlardır:
-
istehsal və sənaye işçiləri,
-
tikinti və mühəndislik sahələri,
-
aşpazlar və restoran personalı,
-
logistika, çatdırılma və anbar işçiləri,
-
nəqliyyat və texniki xidmət əməkdaşları,
-
satış və müştəri xidmətləri üzrə mütəxəssislər.
Artımların əsas səbəbi iqtisadi fəallığın yüksəlməsi, xidmət sektorunun genişlənməsi və bəzi ölkələrdə əmək miqrasiyası səbəbindən kadr çatışmazlığıdır.
Rusiya: Vakansiyalar azalır, rəqabət artır
Rusiya əmək bazarında 2025-ci ilin əsas tendensiyası — iş axtaranların sayının vakansiyaları üstələməsidir. Ofis işlərində ixtisarlar davam edir, fiziki əmək və xidmət sektorunda isə tələbat daha sürətlə artır. Xüsusilə logistika, qida sənayesi və istehsalat sahələrində işçi çatışmazlığı diqqət çəkir.
Azərbaycan: oxşar tendensiyalar güclənir
Azərbaycan əmək bazarında da son illərdə bənzər proseslər formalaşıb:
-
İT və ofis işlərində rəqabət artır. Şirkətlərin optimallaşdırma tədbirləri və avtomatlaşdırma səbəbindən ofis vakansiyalarının artım tempi zəifləyib.
-
Tikinti, sənaye və xidmət sektorunda kadr çatışmazlığı daha aydın görünür. Mühəndislər, elektrik və mexaniklər, aşpazlar, ofisiantlar, logistika işçiləri, sürücülər və kuryerlər ən çox tələb olunan peşələr sırasındadır.
-
Gənclərin ofis işlərinə marağı yüksək olsa da, əmək bazarında daha sürətli artım fiziki peşələrdə qeydə alınır. Bu isə təklif–tələb balansında uyğunsuzluq yaradır.
Nəticə
Qlobal və regional əmək bazarında baş verən proseslər göstərir ki:
-
“ağ yaxalılar” üçün rəqabət daha da güclənir,
-
fiziki əmək və xidmət sahələrində işçi çatışmazlığı dərinləşir,
-
avtomatlaşdırma və süni intellekt bir çox ofis rollarını azaldır, yeni və daha texnoloji peşələrin yaranmasına səbəb olur,
-
işəgötürənlər universallığa, çevikliyə və praktiki bacarıqlara daha çox üstünlük verir.
2025-ci ildə qeydə alınan dəyişikliklər müvəqqəti deyil, əmək bazarının uzunmüddətli struktur transformasiyasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir.