ABŞ-ın Hörmüz boğazında İran gəmilərini bloklaması ilə pik həddə çatan geosiyasi gərginlik qlobal maliyyə arxitekturasında maraqlı yerdəyişmələrə səbəb olub. Bazarlarda yaranan qeyri-müəyyənlik fonunda dolların möhkəmlənməsi bir çox sualları gündəmə gətirib: Niyə investorlar məhz dolları seçir?
1. Dolların Möhkəmlənmə Səbəbi: Mütləq Likvidlik Müharibə və ya böhran riskləri artdıqda investorlar üçün ən vacib amil “likvidlik”, yəni aktivin sürətlə pula çevrilə bilməsidir. ABŞ dolları dünyanın əsas ehtiyat valyutası olduğu üçün hər yerdə keçərlidir. Hazırkı gərginlik fonunda investorlar riskli səhmlərdən qaçaraq dollar nağdlığına sığınırlar ki, bu da ona olan tələbatı, nəticədə isə məzənnəni yüksəldir.
2. Qızıl: Əbədi, Amma “Ləng” Müdafiə Qızıl tarixən inflyasiya və müharibə dövrlərinin ən etibarlı aktivdir. Lakin dolların faiz dərəcələrinin yüksək olduğu və dolların özünün bahalaşdığı bir mühitdə, qızılın artım sürəti bəzən dollardan geri qalır. Qızıl daha çox “sərvəti qorumaq” üçündür, lakin cari əməliyyatlar və sürətli manevrlər üçün dollar hələ də rəqibsizdir.
3. Kripto: “Rəqəmsal Qızıl” Sınaq Qarşısında Son illərdə kriptovalyutalar, xüsusilə Bitkoin “rəqəmsal qızıl” və böhranlara qarşı sığorta kimi təqdim olunsa da, real hərbi gərginlik anları bunun əksini göstərir. Kripto hələ də “riskli aktiv” kateqoriyasındadır. Bazar iştirakçıları həyəcan siqnalı verildikdə, Bitkoin kimi yüksək volatilli aktivlərdən çıxıb ənənəvi dollar və dövlət istiqrazlarına üz tuturlar. Bu, kriptonun hələlik qızıl kimi tam “təhlükəsiz liman” statusu almadığını sübut edir.
Analitiklər qeyd edirlər ki, ABŞ-İran danışıqlarından konkret nəticə çıxana qədər dolların hegemonluğu və qlobal bazarlardakı bu “müdafiə taktikası” davam edəcək.