İngiltərə Bankının (BoE) icraçı direktoru Meqan Qrinin (Megan Greene) Dubrovnikdə keçirilən konfransda səsləndirdiyi fikirlər maliyyə dünyasında geniş müzakirələrə səbəb olub. Qrin bildirib ki, hazırda rəqəmsal ödənişlər sahəsində populyar olan stablkoinlər yaxın 5 il ərzində yerini “tokenləşmiş depozitlərə” (tokenised deposits) verə bilər. Bəs bu nə deməkdir və niyə bank sektoru bu dəyişikliyi qaçılmaz hesab edir?
Niyə Stablkoinlərin Dövrü Bitir? Stablkoinlər birbaşa fiat valyutalarına (məsələn, dollar və ya avro) bağlı olsalar da, onların tənzimlənməsi, şəffaflığı və bəzi hallarda qanunsuz əməliyyatlarda istifadəsi ciddi risklər yaradır. Qrin vurğulayır ki, stablkoinlər bankların depozit bazasını “oğurlayır”, bu isə pul-kredit siyasətinin effektivliyini azaldır.
Tokenləşmiş Depozitlər Nədir? Bu, sadəcə olaraq, ənənəvi bank depozitlərinin blokçeyn texnologiyası üzərində rəqəmsal formada təqdim edilməsidir. Onlar artıq mövcud olan tənzimlənmiş bankçılıq çərçivəsində fəaliyyət göstərir və ənənəvi depozitlərlə eyni hüquqi təminata malikdir.
Bankların “Oyanış” Vaxtı: Kommersiya bankları indiyə qədər depozitlərdən əldə etdikləri gəlirləri itirməmək üçün rəqəmsal innovasiyalara ehtiyatla yanaşırdılar. Lakin Qrinin fikrincə, banklar gec-tez başa düşəcəklər ki, rəqəmsal dünyaya inteqrasiya olunmasalar, bazardakı yerlərini tamamilə itirəcəklər.
Fərqli Mövqelər: Eyni paneldə çıxış edən ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) rəsmisi Kristofer Uoller isə daha fərqli mövqe sərgiləyib. O, stablkoinləri ödəniş sistemində rəqabəti artıran və xərcləri azaldan faydalı bir maliyyə innovasiyası kimi qiymətləndirib və onları həddindən artıq tənzimləməklə məhv etməməyi tövsiyə edib.
Maliyyə dünyası hazırda “tısbağa” (mərkəzi bankın rəqəmsal valyutaları), “dovşan” (stablkoinlər) və “kərgədan” (tokenləşmiş depozitlər) arasında böyük bir yarışın şahidi olur. Gələn beş il ərzində kimin qalib gələcəyi həm də bank sektorunun öz rəqəmsal transformasiyasını nə qədər sürətlə həyata keçirəcəyindən asılı olacaq.