Yaponiya milli valyutanın kəskin ucuzlaşmasının qarşısını almaq üçün valyuta bazarına rekord həcmdə müdaxilə edib. Ölkənin Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, iyulun 30-dan avqustun 26-dək yenin dəstəklənməsinə ümumilikdə 15,4 trilyon yen, təxminən 96,5 milyard dollar sərf olunub.
Bu, Yaponiyanın indiyədək bir aylıq dövr ərzində həyata keçirdiyi ən böyük valyuta müdaxiləsidir. Tokio yenin son 40 ilin ən aşağı səviyyələrinə enməsindən sonra bazara müdaxiləni gücləndirib.
Yenin zəifləməsi xüsusilə idxal xərclərinin artmasına səbəb olur. Enerji ehtiyaclarının demək olar ki, hamısını idxal hesabına qarşılayan Yaponiya üçün bu məsələ daha ciddi əhəmiyyət daşıyır. Ölkənin enerji idxalının təxminən 95 faizi Yaxın Şərqin payına düşür ki, regiondakı geosiyasi gərginlik qiymət və təchizat risklərini daha da artırır.
İyulun sonunda yen bir dollar üçün təxminən 164 səviyyəsinə qədər ucuzlaşaraq son 40 ilin minimumuna yaxınlaşıb. Bundan sonra Yaponiya iyulun 30 və 31-də bazarda yen alışına başlayıb. Müdaxilənin diqqətçəkən məqamlarından biri ABŞ-la nadir koordinasiyalı əməliyyatın həyata keçirilməsi olub. Cənubi Koreya da həmin dövrdə vonun dəstəklənməsi üçün müdaxiləsinin vaxtını Yaponiya ilə uyğunlaşdırıb.
İlkin hesablamalara görə, təkcə iyulun 30-da müdaxilənin həcmi 9,6 trilyon yenə çata bilər. Bu göstərici təsdiqlənərsə, bir günlük valyuta müdaxiləsi üzrə əvvəlki 6,3 trilyon yenlik rekordu əhəmiyyətli dərəcədə üstələyəcək.
Müdaxilələrdən sonra yen qısa müddətdə möhkəmlənərək avqustun 3-də bir dollar üçün 155,20 səviyyəsinə yüksəlib. Sonrakı dövrdə isə məzənnə yenidən zəifləyərək 159,50 ətrafında sabitləşib.
Yenin üzərində təzyiqin əsas səbəblərindən biri Yaponiya ilə ABŞ kimi aparıcı iqtisadiyyatlar arasında faiz fərqinin yüksək qalmasıdır. Yaponiya Bankının pul siyasətini nisbətən yavaş sərtləşdirməsi investorların aşağı faizlə yen borclanaraq digər bazarlara yatırım etməsini stimullaşdırır.
Yaponiya Bankı iyul iclasında faiz dərəcəsini dəyişməsə də, rəsmilər pul siyasətinin daha sürətli sərtləşdirilə biləcəyinə işarə ediblər. Hazırda bazarlar sentyabr iclasında faiz artımı ehtimalını təxminən 65 faiz qiymətləndirir.
Tokionun rekord həcmli müdaxiləsi göstərir ki, Yaponiya hökuməti yenin nəzarətsiz zəifləməsinin qarşısını almaq üçün geniş maliyyə imkanlarından istifadə etməyə hazırdır. Bununla belə, valyutanın uzunmüddətli istiqamətində əsas amillərdən biri Yaponiya Bankının növbəti faiz qərarları olacaq.