Azərbaycan elektrik nəqliyyatının inkişafı sayəsində beynəlxalq karbon bazarında hər il 18 milyon ABŞ dollarınadək əlavə gəlir əldə etmək imkanına malikdir. Bu barədə Asiya İnkişaf Bankının (ADB) hazırladığı hesabatda bildirilir.
Qeyd olunur ki, COP29 çərçivəsində pilot layihə olaraq Bakının ictimai nəqliyyat şəbəkəsinə 160 elektrik avtobusu cəlb edilib və istismara verilib. Bununla yanaşı, ölkədə ümumilikdə 3 min elektrik avtobusunun istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur.
ADB-nin hesablamalarına görə, yalnız 3 min elektrik şəhər avtobusunu əhatə edən layihə hər il təxminən 153 min ton karbon qazı (CO₂) emissiyasının qarşısını ala bilər. Bu həcmdə emissiya azalması karbon kreditlərinin beynəlxalq bazarda satışı hesabına ildə 4–5 milyon ABŞ dolları gəlir əldə etməyə imkan verəcək.
Hesabatda vurğulanır ki, elektromobilliyin daha geniş miqyasda tətbiqi nəticəsində 2030-cu ilədək ölkədə 3 min elektrik avtobusunun fəaliyyət göstərməsi, yük avtomobillərinin 1 %-nin, minik avtomobillərinin isə 5 %-nin elektriklə işləməsi, eləcə də onların enerji tələbatının 30 %-nin ictimai enerji doldurma məntəqələri vasitəsilə qarşılanması halında, Azərbaycanda illik 600 min ton CO₂ emissiyasının azaldılması mümkün olacaq. Bu isə karbon kreditlərinin satışı hesabına hər il təxminən 18 milyon ABŞ dolları həcmində gəlir formalaşdırmaq potensialı yaradır.
Sənəddə qeyd edilir ki, hazırda Azərbaycan elektrik mobilliyi layihələrinin beynəlxalq karbon bazarlarında qeydiyyatı üçün tələb olunan əsas göstəricilərə tam çatmasa da, bu vəziyyət ölkənin elektrik nəqliyyatı və enerji doldurma infrastrukturu layihələrini karbon bazarı mexanizmləri çərçivəsində həyata keçirməsi üçün əlverişli perspektiv yaradır.
ADB həmçinin ölkədə elektrik nəqliyyat vasitələrini və enerji doldurma infrastrukturunu vahid çərçivədə birləşdirən milli elektromobillik karbon kredit proqramının hazırlanmasını tövsiyə edir. Bank hesab edir ki, belə bir proqram Azərbaycanın iqlim öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə dəstək verməklə yanaşı, ölkə üçün yeni və dayanıqlı maliyyə mənbələrinin yaranmasına da şərait yaradacaq.