Yaxın Şərqdə davam edən və artıq üç ayını geridə qoyan müharibə fonunda, ABŞ və İran arasında hərbi qarşıdurmalar yenidən alovlanıb. Son hadisələr sülh danışıqlarının kövrək olduğunu və regiondakı vəziyyətin hər an nəzarətdən çıxa biləcəyini göstərir.
Toqquşmanın səbəbi: ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) həftəsonu İrana məxsus radar və dron idarəetmə mərkəzlərinə “özünümüdafiə” zərbələri endirdiyini açıqlayıb. Bu addım İranın beynəlxalq sularda uçuş həyata keçirən ABŞ-a məxsus MQ-1 dronunu vurmasına cavab olaraq atılıb.
İranın cavabı: Buna cavab olaraq, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) bazar ertəsi günü ABŞ-ın regiondakı hərbi bazalarından birinə hücum etdiyini bəyan edib. Hücumun dəqiq ünvanı açıqlanmasa da, Küveytin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin ölkə boyu səslənən sirenlər fonunda raket və dronları zərərsizləşdirməyə çalışdığı bildirilir.
İqtisadi təsir: Geosiyasi risklərin yenidən zirvəyə çatması neft bazarlarına dərhal təsir göstərib. İsrailin Livanda hərbi fəaliyyətini genişləndirməsi və ABŞ-İran gərginliyinin artması fonunda Brent markalı neftin qiyməti 2%-dən çox bahalaşaraq 93 dollara yaxınlaşıb.
Diplomatik dalan: ABŞ rəsmiləri bir tərəfdən münaqişəni yumşaltmaq üçün diplomatik kanalları açıq saxlamağa çalışır, digər tərəfdən isə Donald Trampın İran üçün hazırladığı “daha sərt” yeni sülh çərçivəsini təqdim edirlər. Lakin hər iki tərəf atəşkəs şərtlərində güzəştə getməkdən çəkinir, bu da bazarlarda gələcəyə dair qeyri-müəyyənliyi daha da artırır.
Dünya bazarları bu “əzələ nümayişi”nin qlobal miqyasda daha böyük bir münaqişəyə çevrilib-çevrilməyəcəyini narahatlıqla izləyir. Enerji təhlükəsizliyi və qlobal ticarət yollarının (xüsusilə Hörmüz boğazı) gələcəyi yenidən bir nömrəli gündəm mövzusuna çevrilib.