Son illərdə qlobal iqtisadiyyatda artan geosiyasi risklər, enerji bazarlarında dəyişkənlik və maliyyə bazarlarında qeyri-müəyyənlik fonunda ölkələrin iqtisadi dayanıqlığı beynəlxalq reytinq agentliklərinin diqqət mərkəzindədir. Aparıcı qlobal maliyyə institutlarının son hesabatları göstərir ki, Azərbaycanın iqtisadiyyatı və bank sistemi möhkəm əsaslara söykənir. Makroiqtisadi sabitlik, yüksək strateji valyuta ehtiyatları və güclü bank sektoru həm ölkə daxilində, həm də regionda iqtisadi stabilliyin qorunmasında mühüm rol oynayır.
“Moody’s” agentliyinin son hesabatına görə, Azərbaycanın bank sistemi üzrə proqnoz “müsbət” olaraq qalır. Hesabatda qeyd olunur ki, əlverişli əməliyyat mühiti və dövlət dəstəyi növbəti 12–18 ay ərzində bank sektorunun sabitliyini təmin edəcək. Bank sektorunda aktivlərin keyfiyyəti yüksək, problemli kreditlərin payı isə beynəlxalq standartlarla müqayisədə aşağıdır – 2025-ci ilin sonunda ümumi kredit portfelinin təxminən 2,5 faizi təşkil edib.
Eyni zamanda, Azərbaycan banklarının kapitallaşma səviyyəsi yüksək qiymətləndirilir. “Moody’s” bildirir ki, reytinqli bankların əsas kapitalının risklə ölçülmüş aktivlərə nisbəti orta hesabla 20 faizdir və sektor likvidliyi kifayət qədər yüksəkdir. “S&P Global Ratings” agentliyi də kreditləşmənin yaxın illərdə sabit artım tempini qoruyacağını proqnozlaşdırır və tənzimləmə proseslərinin risklərin azalmasına mühüm töhfə verdiyini vurğulayır.
Azərbaycan iqtisadiyyatının ümumi inkişaf perspektivləri də beynəlxalq analitiklər tərəfindən müsbət qiymətləndirilir. “ING Group” proqnozuna görə, real ÜDM artımı 2026-cı ildə 2,5 faiz, 2027-ci ildə isə 3 faiz səviyyəsində olacaq. Artım əsasən qeyri-neft sektorunun genişlənməsi, nəqliyyat-logistika infrastrukturunun inkişafı, bərpa olunan enerji layihələri və Qarabağ regionunda aparılan genişmiqyaslı bərpa işləri sayəsində təmin ediləcək.
Strateji valyuta ehtiyatlarının səviyyəsi 85 milyard ABŞ dollarını ötüb ki, bu da iqtisadi sabitliyin əsas göstəricilərindən biridir. İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov bildirib ki, qeyri-neft-qaz sektoru artıq iqtisadi artımın başlıca drayverinə çevrilib və son illərdə orta illik real artım 5,9 faiz təşkil edib.
Azərbaycanın iqtisadi sabitliyi region üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Enerji, logistika və maliyyə sahələrində inkişaf Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya ölkələri üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradır. Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu Avropa ilə Asiya arasında ticarətin diversifikasiyasına töhfə verir, enerji və bərpa olunan enerji layihələrinə cəlb edilən xarici investisiyalar isə texnologiya transferi və yeni investisiya axınlarını təmin edir.
Analitiklər həmçinin qeyd edirlər ki, qlobal geosiyasi risklər, məsələn, Yaxın Şərqdəki vəziyyət, Azərbaycanın xarici balansına qısamüddətli dəstək verə bilər. Neftin bir barelinin qiymətinin 10 dollar artması ixrac gəlirlərini təxminən 3 milyard dollar artıraraq ÜDM-nin əlavə 4 faiz təsirini təmin edir və dövlət gəlirlərinə təxminən 1,5 milyard dollar əlavə vəsait gətirir.
Beləliklə, güclü maliyyə ehtiyatları, dayanıqlı makroiqtisadi siyasət və sabit bank sektoru sayəsində Azərbaycan regionun ən sabit maliyyə sistemlərindən birinə sahibdir. Enerji resursları, inkişaf edən nəqliyyat-logistika infrastrukturu və artan qeyri-neft sektoru ölkəni Avropa ilə Asiya arasında strateji iqtisadi körpü kimi möhkəmləndirir və həm milli, həm də regional iqtisadi təhlükəsizliyin təmin edilməsində mühüm rol oynayır.