ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (Fed) son iclasında gözlənildiyi kimi uçot dərəcəsini 0,25 bənd azaldaraq 3,5%–3,75% aralığına endirib.
BBN.az xəbər verir ki, bu, 2022-ci ildən bəri ən aşağı faiz səviyyəsidir və Mərkəzi Bankın ardıcıl üçüncü faiz azaldılması qərarı kimi tarixə düşüb.
İclasda qeyri-adi şəkildə ciddi parçalanma müşahidə olunub: 12 FOMC üzvündən 3-ü qərara etiraz edib. Onlardan biri daha kəskin faiz endiriminin – yarım bəndin – tərəfdarı olsa da, iki üzv ümumiyyətlə faizlərin dəyişməz qalmasını istəyib. Komitədə 2019-cu ildən bəri ən çox dissens bu iclasda qeydə alınıb.
İstiqaməti nə müəyyən etdi? — İnflyasiya vs. əmək bazarı dilemması
Fed-in parçalanmış mövqeyi Mərkəzi Bankın qarşılaşdığı çətinliyi ortaya qoyur:
Bir tərəf yavaşlayan əmək bazarını əsas risk kimi görərək faizlərin endirilməsinin vacibliyini müdafiə edir,
Digər tərəf isə yüksək inflyasiyanın nəzarətdən çıxmasının daha ciddi təhlükə yaratdığını düşünür.
Prezident Donald Trampın tətbiq etdiyi yeni tariflər və iqtisadi siyasət xətti inflyasiyanı Fed-in hədəfi olan 2% səviyyəsindən yuxarı saxlayır. Eyni zamanda, şirkətlərin ticarət siyasətindəki qeyri-müəyyənlik səbəbindən investisiya və işə qəbul planlarını təxirə saldığı bildirilir. Bu tendensiya əmək bazarının zəifləməsinə gətirib çıxarıb.
Fed-in açıqlamasında qeyd olunur ki, gələcək faiz addımları “gələn məlumatlara, iqtisadi mənzərənin dəyişməsinə və risk balansına” uyğun şəkildə qiymətləndiriləcək.
Bu qərar iqtisadiyyat üçün nə deməkdir?
Fed-in faiz endirimi borclanmanı ucuzlaşdıraraq iqtisadi fəallığı və işə qəbul templərini dəstəkləmək məqsədi daşıyır. Lakin komitənin kəskin şəkildə bölünməsi o deməkdir ki, bu addım müəyyən müddət üçün sonuncu faiz endirimi ola bilər.
Mütəxəssislər ABŞ iqtisadiyyatının “staqflyasiya” — yəni zəif artım və yüksək inflyasiya riski ilə üzləşə biləcəyini bildirirlər. Bu fonda komitə iki düşərgəyə bölünüb:
Biri: zəif əmək bazarının daha təhlükəli olduğunu düşünür,
Digəri: faiz endiriminin inflyasiyanı yenidən canlandıra biləcəyindən ehtiyat edir.
Fed-in qərarı, həmçinin hökumətin bağlanması səbəbi ilə əsas statistik göstəricilərin gecikməsi fonunda qəbul edilib. İnflyasiya və məşğulluqla bağlı mühüm məlumatlar yalnız gələn həftə açıqlanacaq.
Proqnozlar necə dəyişdi?
İclas zamanı Fed-in iqtisadi proqnozları da yenilənib:
2026-cı il üçün PCE inflyasiyası bir qədər aşağı – 2,4% səviyyəsində proqnozlaşdırılır.
İqtisadi artım (ÜDM) üzrə gözlənti isə 1,8%-dən 2,3%-ə qaldırılıb.
Bu göstəricilər Fed-in iqtisadiyyatda müəyyən stabilləşmə gözlədiyini göstərsə də, qərarın özü komitədəki qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini göstərir.
