İran ətrafında artan hərbi gərginlik və qlobal bazarlardakı qeyri-müəyyənlik fonunda ABŞ dolları möhkəmlənməkdə davam edir. Dollar cümə günü son üç ayın ən yüksək səviyyəsinə qalxıb və müharibənin başladığı vaxtdan bəri ikinci həftədir ki, bahalaşır.
İnvestorlar dolları ənənəvi olaraq “təhlükəsiz liman” valyutası kimi gördükləri üçün geosiyasi risklərin artması onun dəyərinin yüksəlməsinə səbəb olur.
Valyuta bazarında dəyişikliklər
ABŞ dolları indeksi 0,13% artaraq 99,79 səviyyəsinə çatıb və həftəlik 0,8% artım göstərib.
Avro 1,1504 dollar səviyyəsinə enərək noyabrdan bəri ən zəif həddinə düşüb.
Yapon yeni isə kəskin ucuzlaşaraq 1 dollar = 159,455 yen səviyyəsinə qədər geriləyib və son 20 ayın minimumunu görüb.
Britaniya funtu da zəifləyərək 1,3335 dollar səviyyəsinə enib.
Müharibə və enerji bazarına təsir
ABŞ və İsrail təxminən iki həftə əvvəl İran ərazisinə hava zərbələri endirdikdən sonra Tehran cavab hücumlarına başlayıb və bu, regionda gərginliyi daha da artırıb.
İranın yeni ali lideri Müctəba Xamenei Hörmüz boğazının bağlı qala biləcəyini bəyan edib. Bu boğaz dünya üzrə neft daşımalarının təxminən 20%-nin həyata keçirildiyi əsas marşrutlardan biridir.
Neft qiymətlərinin kəskin artması fonunda ABŞ bəzi sanksiyalara baxmayaraq dənizdə qalan Rusiya mənşəli neft məhsullarının satışına 30 günlük müvəqqəti icazə verib.
Bundan əlavə, Beynəlxalq Enerji Agentliyi qlobal bazarı sabitləşdirmək məqsədilə strateji ehtiyatlardan rekord həcmdə – 400 milyon barel neft buraxılması barədə razılığa gəlib.
Yaponiya bazara müdaxilə edə bilər
Yaponiyanın maliyyə naziri Satsuki Katayama bildirib ki, yenin kəskin ucuzlaşması insanların gündəlik həyatına ciddi təsir göstərərsə, hökumət valyuta bazarına müdaxilə edə bilər.
Yaponiya enerji idxalından yüksək dərəcədə asılı olduğu üçün Yaxın Şərqdəki böhran ölkəyə ikiqat təzyiq yaradır: enerji qiymətlərinin artması və yenin “təhlükəsiz liman” statusunun zəifləməsi.
Analitiklərin rəyi
National Australia Bank-ın analitiki Gavin Friend bildirib ki, bazarlarda əsas narahatlıq inflyasiya və iqtisadi artımın zəifləməsidir. Onun sözlərinə görə, böhran uzandıqca yüksək inflyasiya və aşağı iqtisadi artımın “zəhərli kombinasiyası” yarana bilər.
Digər bazarlar
Kriptovalyuta bazarında isə artım müşahidə olunur. Bitcoin 1,65% bahalaşaraq 71 349 dollara çatıb.
Ethereum isə 2,54% artaraq 2 115 dollar səviyyəsinə yüksəlib.
