Bu ilin avqust ayında Qazaxıstanın “Tengizchevroil” şirkəti Gürcüstan ərazisindən tranzit yolu ilə 100 min ton neft ixrac edir.
BBN.az xəbər verir ki, Nəqliyyat Dəhlizi Tədqiqat Mərkəzinin məlumatına görə, neft “Gürcüstan Dəmir Yolları” SC və “Batumi Neft Terminalı” vasitəsilə daşınır. Bu həcm iyul ayında “Batumi Neft Terminalı”ndan nəql olunan 20 min ton neftdən 5 dəfə çoxdur.
Mərkəzin hesablamalarına görə, Qazaxıstan neftinin Gürcüstan üzərindən daşınması ölkənin dəmir yolu və liman infrastrukturuna əlavə gəlir gətirir. Qardabanidən “Batumi Neft Terminalı”na qədər dəmir yolu daşınmasının tarifi ton üçün təxminən 18,5 ABŞ dolları, terminalda saxlama və yükləmə xidmətlərinin dəyəri isə 22,8 dollar təşkil edir.
Beləliklə, Gürcüstanın inteqrasiya olunmuş dəmir yolu-liman sistemi üzrə hər ton neftdən ümumilikdə təxminən 41,3 dollar gəlir əldə edilməsi mümkündür.
Mərkəz bildirir ki, Qazaxıstan neftinin Gürcüstan üzərindən alternativ marşruta yönləndirilməsi əsasən regiondakı hərbi vəziyyətlə bağlıdır. Qazaxıstanın əsas ixrac marşrutu olan Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumunun Novorossiysk yaxınlığındakı infrastrukturu ilə bağlı risklər fonunda neftin bir hissəsinin dəmir yolu ilə Batumi istiqamətinə yönləndirilməsi alternativ logistika imkanları yaradır.
“Batumi Neft Terminalı”na çatdırılan Qazaxıstan nefti daha sonra Türkiyəyə göndərilir.
Nəqliyyat Dəhlizi Tədqiqat Mərkəzi hesab edir ki, Qazaxıstan xam neftinin Gürcüstan istiqamətində daşınmasının genişləndirilməsi ölkə üçün mühüm iqtisadi və logistika imkanları yarada bilər.
Qeyd edək ki, 2025-ci ildə Qazaxıstan 29 ölkəyə 78,7 milyon ton neft ixrac edib. Əsas alıcılar arasında Avropa ölkələri xüsusi yer tutur. Bu baxımdan alternativ marşrutların yaradılması Avropa bazarlarına enerji təchizatının davamlılığı üçün də əhəmiyyətlidir.
Mərkəzin məlumatına görə, Qazaxıstanın Qara dənizə birbaşa çıxışı olmasa da, ölkənin logistika və iqtisadi maraqları Qara dəniz regionu ilə sıx bağlıdır. Bu səbəbdən Astananın Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının Parlament Assambleyası çərçivəsində dialoqa qoşulması məsələsi də müzakirə olunur.
Hesabatda həmçinin bildirilir ki, ABŞ-ın iştirakı ilə aparılan danışıqlar nəticəsində Ukraynanın Rusiya ərazisindən kənarda fəaliyyət göstərən tankerlərə və Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumunun infrastrukturuna hücumları dayandırması ilə bağlı razılaşma əldə olunub.
Mərkəz regionda hərbi əməliyyatlar davam etdiyi bir şəraitdə Qazaxıstan neftinin Gürcüstan üzərindən nəqli üçün alternativ marşrutların inkişaf etdirilməsini Gürcüstan üçün prioritet istiqamətlərdən biri hesab edir.