ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessent ölkənin dövlət istiqrazları bazarında artan borc yükü və yüksək gəlirlilik fonunda ciddi gərginlik yarandığı barədə narahatlıqları rədd edib.
Reuters-ə müsahibəsində Bessent bildirib ki, ABŞ iqtisadiyyatının davam edən artımı və dövlət istiqrazlarının 2026-cı ildə digər əsas bazarlarla müqayisədə göstərdiyi nəticələr investorların ABŞ borc bazarından uzaqlaşması barədə fikirləri təsdiqləmir.
Hazırda investorların diqqət mərkəzində ABŞ dövlət borcunun artması və uzunmüddətli istiqrazların gəlirliliyinin yüksək səviyyədə qalması dayanır. ABŞ-ın 10 illik dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi ötən həftənin sonunda təxminən 4,73% təşkil edib. Eyni zamanda, 30 illik dövlət istiqrazları üzrə borclanma xərcləri son dövrdə 19 ilin ən yüksək səviyyəsinə yüksəlib.
Bessent istiqraz gəlirliliyinin yüksəlməsini, əsasən, enerji qiymətlərinin artması və inflyasiya təzyiqləri ilə əlaqələndirib. Onun fikrincə, bu amillərin təsiri zamanla zəifləyə bilər. Nazir yüksək gəlirliliyin müəyyən dərəcədə ABŞ iqtisadiyyatının dayanıqlılığına inamı da əks etdirdiyini bildirib.
ABŞ uzunmüddətli istiqrazların geri alışını artırır
Bazarın diqqət çəkən əsas qərarlarından biri ABŞ Maliyyə Nazirliyinin uzunmüddətli dövlət istiqrazlarının geri alınması proqramını genişləndirməsidir.
Nazirliyin rəsmi məlumatına əsasən, 10–20 il və 20–30 il müddətli istiqrazlar üzrə likvidliyin dəstəklənməsi məqsədilə həyata keçirilən geri alış əməliyyatlarının maksimum həcmi hər əməliyyat üzrə 2 milyard dollardan ən azı 4 milyard dollara qaldırılacaq.
Maliyyə Nazirliyi bildirir ki, qərarın məqsədi uzunmüddətli dövlət istiqrazları seqmentində likvidliyi dəstəkləmək və bazarın daha səmərəli fəaliyyətinə kömək etməkdir.
Bessent isə bu addımın dövlət istiqrazlarının bazar qiymətini süni şəkildə müəyyənləşdirmək məqsədi daşımadığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, əsas məqsəd yüksək volatillik dövrlərində bazarın nizamsız vəziyyətə düşməsinin qarşısını almaqdır.
ABŞ istiqraz bazarı niyə qlobal maliyyə sistemi üçün vacibdir?
ABŞ dövlət istiqrazları qlobal maliyyə sistemində əsas risksiz aktivlərdən biri və digər maliyyə alətlərinin qiymətləndirilməsi üçün mühüm göstərici hesab olunur.
Bu səbəbdən ABŞ istiqrazlarının gəlirliliyində davamlı yüksəliş yalnız ABŞ üçün deyil, digər ölkələr üçün də əhəmiyyətlidir. Yüksək gəlirlilik dollarla maliyyələşmənin bahalaşmasına, bankların və şirkətlərin beynəlxalq bazarlarda istiqraz buraxılışı üzrə xərclərinin artmasına, inkişaf etməkdə olan ölkələrdən kapital axınlarına və qlobal aktivlərin qiymətləndirilməsinə təsir göstərə bilər.
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, iyul–sentyabr 2026-cı il rübündə özəl investorların əlində olan bazar borcu vasitəsilə 739 milyard dollar, oktyabr–dekabr rübündə isə daha 628 milyard dollar borclanma nəzərdə tutulur.
Buna görə də ABŞ dövlət borcunun həcmi, istiqraz gəlirliliyinin dinamikası və Maliyyə Nazirliyinin bazarda likvidliyi qorumaq üçün atdığı addımlar yaxın dövrdə qlobal maliyyə bazarlarının əsas diqqət mərkəzində qalacaq.
