Almaniyanın aparıcı tədqiqat mərkəzlərindən biri olan Kiel Dünya İqtisadiyyatı İnstitutu (IfW Kiel) ölkə iqtisadiyyatı ilə bağlı hazırladığı yeni araşdırmada bildirir ki, Almaniya son beş ildə real iqtisadi artım göstərməyib. Bu, II Dünya müharibəsindən sonrakı dövrdə misilsiz hal kimi qiymətləndirilir.
BBN.az xəbər verir ki, araşdırma “Yeni Sosial Bazar İqtisadiyyatı Təşəbbüsü” (INSM) sifarişi ilə hazırlanıb və Focus nəşrində dərc olunub.
Əsas məqamlar:
Almaniyanın ÜDM-i pandemiyadan əvvəlki səviyyədə qalır, yəni iqtisadi inkişaf faktiki olaraq dayanıb.
Bu müddətdə əhali 1,6 milyon nəfər artıb, lakin adambaşına düşən ÜDM 1,5% azalıb — yəni əhalinin orta rifah səviyyəsi geriləyib.
Tədqiqat müəllifləri bu durğunluğu struktur problemlərlə izah edir: əmək məhsuldarlığının zəif artımı, demoqrafik təzyiq, aşağı doğum göstəriciləri və artan sosial xərclər.
Sosial sistemlərə təzyiq artır
Almaniyada “baby-boom” nəslinin təqaüdə çıxması fonunda, növbəti on ildə əmək fəaliyyəti göstəricisi adambaşına 2% azalacaq. Bu, sosial təminat sisteminə əlavə yük yaradacaq.
Proqnozlara əsasən:
- Pensiya sığortasına ayırmalar 18,6%-dən 22,3%-ə,
- Tibbi sığortaya 17,1%-dən 18,6%-ə,
- Qayğı və baxım xidmətlərinə isə 3,6%-dən 4,35%-ə yüksələcək.
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, əgər əmək məhsuldarlığı ildə ən azı 2% artmasa, bu artımlar qaçılmaz olacaq və gəlirlərin azalması ilə müşayiət ediləcək.
Tədqiqatın əsas nəticələri:
Almaniyanın iqtisadi zəifliyi müvəqqəti deyil, struktur xarakterlidir.
Real gəlirlərin artımı yalnız məhsuldarlığın yüksəldilməsi hesabına mümkündür.
İqtisadi dayanıqlığı qorumaq üçün dövlət bürokratiyanı azaltmalı, tənzimləmələri sadələşdirməli və təhsil, elm, qadın və yaşlıların əmək bazarında iştirakı üçün daha əlverişli şərait yaratmalıdır.
Siyasi reaksiya
Araşdırmanın sifarişçisi, INSM nümayəndəsi Torsten Alslaben, Focus Online-a müsahibəsində bildirib ki, “Almaniya iqtisadiyyatındakı problemlər siyasət yönümlüdür və yalnız siyasi iradə və islahatlarla aradan qaldırıla bilər.”
Onun sözlərinə görə, əgər “payız islahatları” baş tutmadısa, “islahat qışı” başlamaq məcburiyyətindədir.
Yekun nəticə
Kiel İnstitutunun hesabatı Almaniyanın hazırkı durğunluğunu xəbərdarlıq siqnalı kimi dəyərləndirir. Məhsuldarlığın artmadığı təqdirdə, ölkəni rifahın azalması, sosial fondların tükənməsi və dövlət aktivlərinin zəifləməsi kimi risklər gözləyir.
