2025-ci ildə Azərbaycanda debitor borcların artım tempinin dövlət büdcəsi xərclərinin artım tempini üstələməsi müvafiq borcların dövlət büdcəsi xərclərində xüsusi çəkisinin artmasını şərtləndirib.
BBN.az xəbər verir ki, bu barədə Hesablama Palatasının “2025-ci il dövlət büdcəsinin icrası” haqqında qanun layihəsinə verdiyi Rəydə bildirilir.
Sənədə əsasən, ötən il debitor borclar 1 milyard 19,1 milyon manat və yaxud 17 % artaraq 7 milyard 10,1 milyon manata çatıb ki, bu da dövlət büdcəsi xərclərində müşahidə edilən artımdan müvafiq olaraq 128,3 milyon manat və 14,6 faiz bəndi çoxdur. Hesabat ilində dövlət büdcəsi xərclərində müşahidə edilən kiçik artım (2,4 %) fonunda debitor borcların sürətlə böyüməsi müvafiq borcların dövlət büdcəsi xərclərində xüsusi çəkisinin 2,3 faiz bəndi artaraq 18, 2%-ə çatmasına səbəb olub. Debitor borclarda yaranan xalis artımın il ərzində yeni yaranmış və bağlanmış borclar arasında fərqə bərabər olması 2025-ci ilin dövlət büdcəsindən həmin qurumlara ayrılan vəsaitlərin minimum müvafiq xalis artım məbləğinə bərabər olan hissəsinin faktiki xərcə çevrilmədiyini deməyə əsas verir. Başqa sözlə, təhlillər 2025-ci ildə dövlət büdcəsi xərclərinin kassa və faktiki icrası arasında fərqin daha da genişləndiyini göstərir.
“2020-ci illə müqayisədə (7,8% ) debitor borcların büdcə xərclərində xüsusi çəkisi 2,3 dəfə artıb. Debitor borcların akkumulyativ xarakter daşıması ilə əlaqədar olaraq müvafiq borcların dövlət büdcəsinin xərclərinə nisbət göstəricisi şərti xarakter daşıyır. Belə ki, 2025-ci
ilin sonuna debitor borcların məbləği hesabat ili ərzində mövcud borcların bağlanması və yeni debitor borcların yaranmasının qarşılıqlı təsiri nəticəsində formalaşıb. Təhlillər və aparılan kənar dövlət maliyyə nəzarəti tədbirləri göstərir ki, xaricdən cəlb edilmiş kreditlər hesabına həyata keçirilən layihələr, dövlət büdcəsindən digər büdcələrə ayırmalar, büdcə təşkilatlarının büdcədənkənar xərcləri bu məbləğə daxil edilmir.
Eyni zamanda, Hesablama Palatasının həyata keçirdiyi kənar dövlət maliyyə nəzarəti tədbirləri ilə bəzi hallarda təşkilatlar tərəfindən xərclər üzrə debitor borcların (qabaqcadan ödənişlərin) uçota alınmaması və yaxud səhv uçota alınması, təsdiqedici sənədlər olmadan debitor borcların bağlanılması halları müəyyən edilir ki, bu da qabaqcadan ödənişlərin real məbləğlərinin daha yuxarı rəqəmlə ifadə
olunduğu qənaətinə gəlməyə imkan verir”, – deyə Rəydə qeyd olunub.
