Qlobal enerji təhlükəsizliyinin mərkəzi olan Hürmüz boğazında ABŞ-ın tətbiq etdiyi hərbi blokada ilk ciddi sınaqla üzləşib. ABŞ-ın sanksiya siyahısında olan və Çinə məxsus “Rich Starry” tankeri, Vaşinqtonun qadağalarına rəğmən boğazdan keçərək Körfəzi tərk edib. Bu hadisə həm hərbi, həm də iqtisadi dairələrdə blokadanın effektivliyi ilə bağlı suallar doğurub.
Məsələnin iqtisadi tərəfi və yaratdığı risklər olduqca dərindir. “Rich Starry” tankeri BƏƏ-nin Həmiriyə limanından yüklənmiş təxminən 250 min barel metanol daşıyır. Hadisənin əsas önəmi ondadır ki, bu tanker blokada qüvvəyə mindikdən sonra boğazı tərk edən ilk sanksiyalı gəmidir. Çin rəsmiləri bu gedişatı “ticari azadlıq” kimi müdafiə edərək, ABŞ-ın embarqosuna baxmayaraq bölgədəki enerji ticarətini davam etdirəcəklərini siqnallayıblar. Analitiklər hesab edir ki, əgər bu cür keçidlər sistemli xarakter alarsa, ABŞ-ın İranın gəlirlərini məhdudlaşdırmaq strategiyası ciddi zərbə ala bilər. Eyni zamanda, boğazdakı bu “pişik-siçan” oyunu sığorta xərclərini artırır və qlobal enerji marşrutlarında qeyri-müəyyənliyi maksimum həddə çatdırır. Bazar iştirakçıları indi Vaşinqtonun bu presedentə necə reaksiya verəcəyini – hərbi müdaxilə, yoxsa diplomatik etirazla kifayətlənəcəyini yaxından izləyirlər.
