
Yaxın Şərqdə gərginliyin pik həddə çatdığı bir vaxtda həm qlobal energetika sektoru, həm də dünya siyasəti üçün olduqca kritik bir iqtisadi geridönüş baş verib. Əldə olunan son məlumatlara görə, ABŞ və İran dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) daşımalarının təxminən beşdə birinin (20%-nin) keçdiyi strateji Hörmüz boğazında qarşılıqlı “qisas” zərbələrini dayandırmaq barədə razılığa gəliblər. Son günlər ticarət tankerlərinin hədəf alınması fonunda blokada riskinin yenidən baş qaldırması qlobal xam neft qiymətlərində ciddi təlatümlər yaratsa da, rəsmi Vaşinqton və Tehranın hərbi əməliyyatları müvəqqəti dondurmaq qərarı bazarlara müsbət iqtisadi siqnal ötürüb. Tərəflərin Qətərin paytaxtı Dohada iqtisadi sanksiyalar, neft ixracı və boğazdakı naviqasiya haqları ətrafında yüksək səviyyəli texniki danışıqları bərpa etməsi gözlənilir. Keçən aylarda tətbiq edilən dəniz blokadalarının İrana gündəlik yüz milyonlarla dollar itki yaşatdığını və qlobal tədarük zəncirində inflyasiya təzyiqi yaratdığını nəzərə alsaq, bu de-eskalasiya addımı beynəlxalq birjaları böyük bir enerji böhranından xilas edir. Dohadakı kritik masa həm Brent markalı neftin qiymətinin sabitləşməsində, həm də dəniz nəqliyyatı və sığorta xərclərinin yenidən normal səviyyəyə enməsində həlledici rol oynayacaq.




