Yaxın Şərqdə hərbi-siyasi gərginliyin yenidən artması qlobal enerji bazarlarının diqqətini bir daha Fars körfəzinə yönəldib. ABŞ və İran arasında qarşılıqlı ittihamlar, regiondakı hərbi obyektlərə mümkün hücumlar və Hörmüz boğazı ətrafında təhlükəsizlik narahatlıqları neft qiymətlərinin yenidən yüksələ biləcəyi ehtimalını artırır.
Son günlər beynəlxalq bazarlarda neftin qiyməti əsasən iki amilin təsiri altında dəyişib: bir tərəfdən Hörmüz boğazından daşımaların bərpası qiymətləri aşağı salıb, digər tərəfdən regionda yeni hərbi insidentlər bazara əlavə risk siqnalı verib.
Ekspertlər bildirirlər ki, hazırkı mərhələdə neft bazarı təkcə real tədarük həcmlərinə deyil, həm də mümkün risklərə reaksiya verir. Əgər Fars körfəzi ölkələrində yerləşən hərbi bazalar, enerji infrastrukturu və ya dəniz nəqliyyatı marşrutları təhlükə altında qalarsa, bu, neftin qiymətində yeni artım dalğasına səbəb ola bilər.
Əsas diqqət Hörmüz boğazına yönəlib. Çünki bu marşrut dünya neft və maye qaz daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Boğazdan keçən tankerlərin hərəkətində ləngimə, sığorta xərclərinin artması və ya təhlükəsizlik risklərinin yüksəlməsi bazarda qiymətləri qısa müddətdə yuxarı çəkə bilər.
Digər vacib məqam ABŞ-ın regiondakı hərbi mövcudluğu ilə bağlıdır. Xarici mediada yayılan məlumatlara görə, Pentaqon Fars körfəzi ölkələrindəki bəzi hərbi obyektlərin təhlükəsizliyini yenidən qiymətləndirir. Bu isə regionda hərbi infrastrukturun raket və dron hücumları qarşısında daha həssas hala gəldiyini göstərir.
Bununla belə, neftin bahalaşması qaçılmaz ssenari deyil. Əgər diplomatik təmaslar davam etsə, Hörmüz boğazından daşımalar sabit qalsa və bazara əlavə təchizat daxil olsa, qiymətlərdə təzyiq azala bilər. Amma hərbi ritorikanın sərtləşməsi, Fars körfəzində yeni insidentlərin baş verməsi və ya ərəb ölkələrinin prosesə daha birbaşa cəlb olunması neft bazarında yenidən yüksəliş gözləntilərini gücləndirə bilər.
Beləliklə, yaxın günlərdə neft qiymətlərinin istiqamətini üç əsas amil müəyyən edəcək: Hörmüz boğazında daşımaların təhlükəsizliyi, ABŞ–İran gərginliyinin səviyyəsi və Fars körfəzi ölkələrinin bu prosesdə tutacağı mövqe.