Son illərdə qlobal iqtisadi güc mərkəzlərinin Şərqə doğru transformasiyası fonunda Azərbaycan və Çin arasında münasibətlər keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyur. Artıq bu əməkdaşlıq yalnız ikitərəfli əlaqələr çərçivəsində deyil, daha geniş geoiqtisadi proseslərin tərkib hissəsi kimi çıxış edir.
Xüsusilə 2025-ci ilin aprelində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev-in Çinə rəsmi səfərindən sonra münasibətlərin hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldilməsi bu əlaqələrin institusional və uzunmüddətli xarakter aldığını göstərir. Bu dinamika Azərbaycanın Orta Dəhliz üzərindən Şərq-Qərb ticarətində rolunun artması və Çinin qlobal təchizat zəncirlərini diversifikasiya etmək strategiyası ilə uzlaşır.
Siyasi səviyyədə formalaşan etimad iqtisadi əməkdaşlıq üçün də geniş imkanlar yaradır. Azərbaycan-Çin münasibətləri artıq yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmır, ticarət, investisiya, nəqliyyat, logistika və texnologiya sahələrində çoxşaxəli tərəfdaşlığa çevrilir.
2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin 4,87 milyard ABŞ dollarına çatması və illik 30,2 % artım qeydə alınması bu əməkdaşlığın real iqtisadi məzmun qazandığını təsdiqləyir. Bu göstəricilər Çinin Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından birinə çevrildiyini göstərir.
Artımın əsas səbəblərindən biri Azərbaycanın tranzit potensialının güclənməsidir. Orta Dəhlizin beynəlxalq yükdaşımalar baxımından əhəmiyyətinin artması Çin-Avropa ticarətində alternativ və daha dayanıqlı marşrutlara tələbi yüksəldir. Bu kontekstdə Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu və Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanı kimi layihələr əməkdaşlığın əsas dayaqları kimi çıxış edir.
Eyni zamanda tərəfdaşlıq yeni istiqamətlər üzrə də genişlənir. “Yaşıl enerji” sahəsində Çin şirkətlərinin Azərbaycanda günəş və külək enerjisi layihələrinə marağı artır, rəqəmsal iqtisadiyyat sahəsində isə “ağıllı infrastruktur”, sənaye avtomatlaşdırılması və kommunikasiya texnologiyaları üzrə əməkdaşlıq imkanları genişlənir.
Beləliklə, Azərbaycan-Çin münasibətləri təkcə tranzit və ticarət sahələri ilə məhdudlaşmayaraq, texnoloji və innovativ istiqamətləri də əhatə edən genişmiqyaslı strateji tərəfdaşlığa çevrilir. Bu isə Azərbaycanın regional və qlobal iqtisadi sistemdə mövqeyinin daha da möhkəmlənəcəyini göstərir.
