Rusiya Mərkəzi Bankının İdarə Heyəti əsas faiz dərəcəsinin 25 baza bəndi azaldılaraq illik 14%-ə endirilməsi barədə qərar qəbul edib.
BBN.az xəbər verir ki, qərar 24 iyul 2026-cı il tarixində keçirilən iclasda qəbul olunub.
Mərkəzi Bankın açıqlamasına görə, Rusiya iqtisadiyyatı 2026-cı ilin ikinci rübündə orta tempdə artım göstərib. Yay aylarında müşahidə olunan əhəmiyyətli qiymət artımları və yüksək inflyasiya gözləntilərinin əsasən birdəfəlik amillərlə əlaqəli olduğu bildirilib. Davamlı inflyasiyanın proqnoz göstəricisi illik 4–5% intervalında saxlanılıb.
Qeyd olunub ki, iyun ayında kreditləşmənin artım tempi bir qədər zəifləyib. Şirkətlərin gələcək tələb və istehsala dair gözləntiləri isə əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşüb. Bununla yanaşı, bəzi sahələrdə istehsal güclərinin müvəqqəti azalmasının birbaşa və dolayı təsirləri, eləcə də fiskal siyasətin aprel proqnozlarından daha yumşaq olması əsas faiz dərəcəsinin daha mərhələli şəkildə azaldılmasını zəruri edib.
Rusiya Mərkəzi Bankı gələcək faiz qərarlarını inflyasiyanın dinamikası, inflyasiya gözləntiləri, həmçinin daxili və xarici iqtisadi şəraitdən irəli gələn risklərin qiymətləndirilməsi əsasında qəbul edəcəyini açıqlayıb.
Tənzimləyicinin baza ssenarisinə əsasən, əsas faiz dərəcəsinin 2026-cı ildə orta hesabla 14,5–14,6%, 2027-ci ildə isə 10,5–12,5% aralığında olması gözlənilir. Yanacaq qiymətlərində əhəmiyyətli artımın təsiri ilə 2026-cı ilin yekununda illik inflyasiyanın 6–7% təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır. Mövcud pul siyasəti şəraitində inflyasiyanın 2027-ci ildən etibarən hədəflənən səviyyədə qalacağı bildirilir.
2026-cı ilin ikinci rübündə mövsümi amillərdən təmizlənmiş cari qiymət artımı illik ifadədə orta hesabla 5% təşkil edib. Bu göstərici birinci rübdə 8,7%, 2025-ci ilin dördüncü rübündə isə 4,3% olub. Baza inflyasiyası da əvvəlki rübdəki 6,2%-dən 4,2%-ə enib.
Mərkəzi Bank qeyd edib ki, iyun və iyul aylarında qiymət artımının tempi sürətlənib. Bu dinamikanın formalaşmasına avtomobil yanacağı, meyvə və tərəvəz daxil olmaqla dəyişkən qiymətli məhsulların təsiri əhəmiyyətli olub. İyulun 20-nə illik inflyasiya 5,9% təşkil edib.
Əhali, biznes və maliyyə bazarlarının iştirakçıları arasında inflyasiya gözləntilərinin yüksəldiyi bildirilib. Bu göstəricinin yüksək səviyyədə qalması inflyasiyanın davamlı şəkildə zəifləməsinə mane ola bilər.
İqtisadi aktivliyə dair məlumatlara əsasən, 2026-cı ilin ikinci rübündə iqtisadiyyat ümumilikdə mülayim templə böyüyüb. Artımın əsas hərəkətverici qüvvəsi istehlak tələbi olub. İnvestisiya fəallığında müəyyən canlanma müşahidə edilsə də, ümumi göstərici zəif olaraq qalıb.
Bəzi sahələrdə istehsal güclərinin müvəqqəti azalmasının istehsala təsiri iyun ayından etibarən artıb. Şirkətlərin gələcək tələb və istehsalla bağlı gözləntilərinin kəskin şəkildə pisləşməsi ilin ikinci yarısında istehlak artımının yavaşlaya biləcəyinə işarə edir.
Bu amillər nəzərə alınaraq, 2026-cı il üzrə ÜDM artımı proqnozu 0–1%-ə endirilib. 2027–2028-ci illər üzrə proqnozlar isə dəyişdirilməyib.
Əmək bazarında gərginliyin tədricən azaldığı qeyd olunub. Sorğular şirkətlərin işçi qüvvəsi ilə bağlı vəziyyətinin yaxşılaşdığını göstərir. Şirkətlərin 2026-cı il üzrə əməkhaqqı indeksləşdirmə planlarında ciddi dəyişiklik qeydə alınmayıb. Əməkhaqqı artımının tempi zəifləsə də, artım hələ də məhsuldarlıq göstəricisini üstələyir. İşsizlik səviyyəsi isə tarixi minimumlara yaxın olaraq qalır.
Pul siyasəti şərtləri orta dərəcədə sərt qiymətləndirilir. Maliyyə bazarlarının əksər seqmentlərində faiz dərəcələri yüksəlib. İnflyasiya gözləntilərinin artması fonunda pul siyasəti şərtlərinin real ifadədə müəyyən qədər yumşaldığı bildirilir. Bank kreditləri üzrə qiymətdənkənar şərtlər isə sərt olaraq qalır.
İyun ayında kreditləşmə fəallığı, əsasən, korporativ kreditlərdəki dinamika səbəbindən zəifləyib. Bunun əksinə olaraq, əhali kreditləri portfelinin artımı sürətlənib. Əhalinin yığım meyli isə bir qədər azalıb.
Mərkəzi Bankın qiymətləndirməsinə görə, orta müddətli perspektivdə inflyasiyanı artıran risklər azaldıcı risklərdən üstün olaraq qalır. Əsas risklər müəyyən sahələrdə istehsal güclərinin müvəqqəti dayanmasının daha geniş təsirlərə səbəb olması, xərclərin qiymətlərə daha ciddi ötürülməsi və yüksək inflyasiya gözləntiləri ilə bağlıdır.
Əməkhaqqı artımının uzun müddət məhsuldarlıq artımını üstələməsi, qlobal iqtisadi perspektivin pisləşməsi və geosiyasi gərginliklər fonunda dünya üzrə qiymət təzyiqlərinin artması da inflyasiya risklərini yüksəldən amillər sırasındadır. İnflyasiyanı zəiflədə biləcək əsas risk isə daxili tələbin daha ciddi şəkildə yavaşlaması hesab olunur.
Rusiya Mərkəzi Bankının iyul ayında açıqladığı baza ssenarisi struktur ilkin büdcə kəsirinin 2029-cu ilə qədər mərhələli şəkildə sıfıra endirilməsini nəzərdə tutur. Fiskal siyasətin parametrləri, o cümlədən struktur balansına qayıdış trayektoriyası hökumətin yeni orta müddətli büdcə proqnozlarını Dövlət Dumasına təqdim etməsindən sonra oktyabr ayında yenidən qiymətləndiriləcək.
Mərkəzi Bank bildirib ki, yeni büdcə proqnozlarında daha yüksək struktur ilkin büdcə kəsiri nəzərdə tutulacağı təqdirdə, hazırkı baza ssenarisi ilə müqayisədə daha sərt pul siyasəti tələb oluna bilər.
Rusiya Mərkəzi Bankı 24 iyul tarixində keçirilən iclasdan sonra orta müddətli proqnozlarını da yeniləyib.
Qeyd edək ki, “Əsas faiz dərəcəsi ilə bağlı müzakirələrin xülasəsi” və orta müddətli proqnozlara dair şərhlərin 5 avqust 2026-cı ildə dərc olunması planlaşdırılır.
Rusiya Mərkəzi Bankının əsas faiz dərəcəsinə dair növbəti iclası 11 sentyabr 2026-cı ildə keçiriləcək. Qərarla bağlı mətbuat açıqlamasının Moskva vaxtı ilə saat 13:30-da yayımlanacağı bildirilib.
